مسجد جامع رشتخوار

مسجد جامع رشتخوار 

اين بنا در خارج از شهر رشتخوار از توابع تربت حيدريه در کنار جاده تربت حيدريه به خواف واقع شده و امروزه به صورت نيمه ويراني درآمده است. در خصوص تاريخ ساخت اين مسجد اطلاعي دقيقي در دست نيست. اما با توجه به شيوه معماري و تزيينات آجر کاري و مشابهت آن با ديگر مساجد منطقه خواف مي توان فرض کرد که از آثار دوره سلجوقي يا خوارزمشاهيان است. بقاياي مسجد مزبور شامل گنبد خانه اي نسبتا بزرگ ايوان وسيع شبستان و صحن است. گنبد خانه تنها بخشي از بناست که محفوظ تر بر جاي مانده است. طرح گنبد خانه در پايين مربع مستطيلي است که در قسمت فوقاني با گوشه سازي به کثير الاضلاعي تبديل گشته و گنبدي آجري در آن استوار شده است.
سطح بيروني گنبد به شکل پلکاني است و به نظر مي رسد در اصل پوششي بيروني داشته که از بين رفته است. از آن‌جا که در نماي خارجي مسجد از خشت و گل استفاده شده است بدين خاطر آسيب بيش‌تري ديده است. داخل گنبد خانه داراي تزيينات آجرکاري است. آجر چيني پوشش بنا و طاق نماهاي پاکار به صورت خفته و زيگزاگ اجرا شده است. در زير طاق‌نماهاي مزبور کتيبه اي قرآني و کمربندي به خط کوفي گچ بري شده است. در قسمت هشت ضلعي بنا چهار نور گيز تعبيه شده است که قسمت هايي از آن ها فرو ريخته است. در اضلاع گنبد خانه ها غرفه هايي تعبيه شده که جوانب آن آجرکاري شده و در قسمت فوقاني آن ها مربعي مرکب از 12 ستاره از آجر تراش اجرا شده است. در ضلع جنوبي محرابي زيبا تعبيه شده است. شبستان مسجد به ابعاد 14*8 متر مشتمل بر سه قسمت است.