حمام نادری

حمام نادری، بر روی پایه های تخریب شده غرفه های ضلع شمال غربی مسجد کبود گنبد شهرستان کلات نادر ساخته شده و مربوط به دوران حکومت نادر شاه افشار است.

ورودی این حمام از طرف غربی خارج مسجد کبود گنبد بوده و هدف این بوده که افراد پس از طهارت به فضای مسجد وارد شوند. این حمام دارای سرحمام، خزانه، سردخانه و گرمخانه بوده و اکنون جزئی از مجموعه مسجد کبود گنبد به حساب می آید. آب انبار این بنا در مجاورت ضلع شمالی مسجد قرار دارد و هدف تامین آب مورد نیاز اهالی ساکن در کبود گنبد یوده است.

این آب پس از آبشار قره‌سو و از عبور از باغ عمارت خورشید وارد این آب انبار شده و مسجد و برخی از منازل اطراف، از این آب استفاده می کردند.

سد نادری

اين سد در حدود 4 كيلومتري خاور كلات، در جايي كه بستر رودخانه به تنگ‌ترين حد خود مي‌رسد، بنا شده و ظاهراً از آثار دوره افشاريه است. با اين‌كه در منابع مختلف ، تاريخ‌هاي مختلفي از جمله دوره ساساني، سلجوقي، صفوي و افشاريه براي اين سد ذكر شده اما با توجه به دلايل ذيل، محتمل تر به نظر مي‌رسد كه ساختمان سد از اقدامات دوره افشاريه باشد: به جهت نامي كه بيش‌تر بدان مشهور است (نادري) ؛ اقدامات قابل توجه عمراني كه در دوره افشاريه در اين منطقه صورت گرفته ؛ ابعاد مشابه آجرهاي به كار رفته در سد و بناهاي نادري كلات (27 × 27 سانتي متر) ؛ شباهت آجر چيني‌هاي ديواره سد با آجر چيني‌هاي برج نادري كلات ؛ و سرانجام ماندگاري ساختمان سد بيش از آن است كه بتوان آن را به دوره ساساني يا سلجوقي نسبت داد.
سد كلات نادري، از نوع سد‌هاي وزني است كه قوس محسوسي نيز دارد. طول تاج سد حدود 95 متر است كه 5/11 متر از سمت چپ آن خراب شده است. طول بند در كف رودخانه تنها 5/6 متر است. ضخامت ديوار سد در پايين 5/27 متر و در بالا 10 متر است.ارتفاع ديواره سد نيز به 70 متر مي‌رسيده است. مصالح مورد استفاده در ديواره سد، آجر و ساروج و در قسمت‌هايي جانبي، سنگ و ساروج است. نماي شرقي ديواره سد، جايي كه آب در پشت آن جمع مي‌‌شود، تمامي به شيوه هنرمندانه‌اي با آجر‌هاي قرمز رنگ پوشش يافته است. در طول ديواره مزبور، در فاصله‌هاي مختلف، حاشيه‌هاي تزييني با آجر به صورت برجسته كاري ايجاد شده كه حكايت از توجه مهندسان و معماران زمان به جنبه‌هاي تزييني بنا دارد. ديواره سد در جانب مخزن ، داراي سه دريچه خروجي آب در ارتفاع‌هاي مختلف و برج آبگيري با پلكان مارپيچي است كه دسترسي به مجراهاي خروجي آب را فراهم مي‌ساخته است. منظور اوليه از احداث سد، ذخيره سازي تنظيم جريان آب رودخانه از مرز‌هاي سياسي ايران قرار دارد، بوده است؛ اما با انباشته شدن مخزن سد با رسوبات رودخانه ، سد در عمل كارآيي خود را از دست داده و به حال خود رها شده است .